Niezapłacona należność: od wezwania do zapłaty do egzekucji

Roszczenie może wynikać z umowy, wykonanej usługi, sprzedaży, pożyczki albo innego zdarzenia. Trzeba wykazać nie tylko kwotę, lecz także to, że wierzyciel wykonał własne obowiązki i że termin zapłaty już upłynął. Zgodnie z ogólną zasadą ciężar udowodnienia faktów spoczywa na osobie, która wywodzi z nich skutki prawne.

Faktura jest ważnym dokumentem, ale w sporze może nie wystarczyć. Znaczenie mają umowa, zamówienie, protokół odbioru, potwierdzenie dostawy, korespondencja oraz rozliczenie wpłat i korekt.

• Oddziel należność główną od odsetek i innych kosztów.
• Ustal datę wymagalności dla każdej części roszczenia.
• Sprawdź, czy dłużnik zgłasza potrącenie, wady lub niewykonanie świadczenia.

Wezwanie powinno jasno opisywać źródło długu, kwotę, termin zapłaty, rachunek oraz konsekwencje braku płatności. Jeśli termin spełnienia świadczenia nie wynikał wcześniej z umowy, ustawy ani właściwości zobowiązania, wezwanie może być potrzebne do postawienia roszczenia w stan wymagalności.

Odsetki za opóźnienie zależą od rodzaju stosunku i ustaleń stron. Nie należy automatycznie przyjmować jednej stawki ani jednego momentu początkowego. Doręczenie wezwania warto udokumentować.

• Nie doliczaj kosztów bez sprawdzenia ich podstawy prawnej.
• Wyznacz termin rozsądny dla konkretnego świadczenia.
• Zachowaj treść pisma i dowód jego doręczenia.

Nie istnieje jeden termin przedawnienia dla wszystkich należności. Długość terminu, początek jego biegu i sposób liczenia zależą między innymi od podstawy roszczenia, statusu stron oraz daty wymagalności. Szczególne przepisy mogą przewidywać inne terminy niż reguła ogólna Kodeksu cywilnego.

Samo wysłanie zwykłego wezwania do zapłaty co do zasady nie zastępuje czynności, która wywołuje ustawowy skutek dla biegu przedawnienia. Przed negocjacjami trzeba więc sprawdzić, czy czas na działanie procesowe nie jest krótki.

Pozew musi zawierać dokładne żądanie, fakty je uzasadniające, informacje wymagane przez procedurę oraz dowody. Właściwość sądu i opłatę ustala się według rodzaju sprawy, wartości przedmiotu sporu i przepisów szczególnych.

Postępowanie upominawcze albo nakazowe może być dostępne po spełnieniu ustawowych warunków. Nie jest jednak gwarancją szybkiego zakończenia: sprzeciw, zarzuty lub spór o wykonanie umowy mogą prowadzić do dalszego rozpoznania sprawy.

Wyrok albo nakaz zapłaty nie oznacza automatycznej zapłaty. Po uzyskaniu tytułu wykonawczego wierzyciel składa wniosek do komornika i wskazuje znane informacje o majątku dłużnika. Skuteczność egzekucji zależy od istnienia rachunków, wynagrodzenia, wierzytelności, ruchomości lub nieruchomości, z których można prowadzić egzekucję.

Przed pozwem warto zestawić wartość roszczenia, przewidywane koszty i informacje o wypłacalności dłużnika. Ugoda lub rozłożenie długu na raty może być racjonalne, ale powinno zabezpieczać dowody uznania i zasady na wypadek braku płatności.